معماری مدرن نام جنبشی در معماری است. در معماری مدرن، کارکرد با ایده‌هایی ترکیب می‌شود که مفاهیم و فرم‌های تاریخی از آن حذف شده‌اند. از شیوه‌های این نوع معماری می توان سبک بین‌المللی* را نام برد.

مشخصات :

در جنبش مدرن کلیسا و قصر، به عنوان مهم‌ترین کارهای گذشته، اهمیت خود را از دست دادند، و از آن زمان به بعد موسسات عمومی دولتی، «توسعه» خانه را مورد توجه قرار دادند. به موجب همین امر نوعی نگرش دموکراتیک جدید، بر پایهٔ ساختار دنیای نوین پدید آمد.

بارها پیشگامان معماری مدرن تازگی جهان مدرن را یادآور شدند، و تأکید کردند که اکنون معماری نمی‌تواند با فرم‌های گذشته به کار رود. در این باره، شعار لوکوربوزیه بسیار شناخته شده‌است: «عصر مهمی آغاز شده‌است. روحیه جدیدی به وجود آمده... سنت‌ها و رسوم باعث سرکوب معماری شده‌اند. «سبک‌ها» دروغ اند... عصر متعلق به ما، و سبک متعلق به آن، روز به روز معین می‌شوند.» و میس وند روهه می‌افزاید: «نه دیروز، نه فردا، بلکه فرم را تنها در همین امروز می‌توان معین ساخت.» این عقیده که بیان شد بی‌توجه به عقاید سیاسی بود، گرچه هر دو با نگرشی ریشه‌ای با یکدیگر پیش می‌رفتند. هانس مه یر مارکسیست در مقاله‌ای با عنوان «دنیای نوین» نوشت: «هر عصری فرم جدید خود را می‌طلبد. هدف ماست که به دنیای جدید، شکلی جدید با معانی امروز بدهیم. اما دانش ما از گذشته باری است که بردوش ما سنگینی می‌کند...» نتیجه آنکه، معماری باید از نو دست به‌کار شود «انگار هرگز پیش از این نبوده‌است»، و این هدفی است که پیش از این درباره آغاز قرن مطرح نشده بود.

در گذشته تصور فضا و فرم همچون نگاره‌هایی یکپارچه می‌نمودند که همزمان دارای ویژگی‌های بنیادی (کلی) و محلی (تفصیلی) بودند. چنین نگاره‌هایی عبارت بودند از ستون، طاق، برج، هرم و سقف گنبدی. لوکوربوزیه با درک این موضوع معماری را به عنوان «بازی استادانه، درست و شکوهمند حجم‌هایی که در پرتو نور گرد یکدیگر می‌آیند... و بدین ترتیب مکعب، مخروط، کره، استوانه، و هرم فرم‌های بسیار مهمی‌اند...» تعریف می‌کند.
 
 
 
سبک بین المللی* : سبک بین‌المللی نام شیوه‌ای در معماری مدرن است که در بین سالیان  ۱۹۲۰- ۱۹۴۵ در اروپا و آمریکا پایه گذاری گردید.

مبدعان این شیوه معمارانی چون لوکوربوزیه و معماران باوهاوس بودند. مشخصه ویژه این سبک تاکید بر کارکرد توام با حذف موتیف ‌های تزئینی و بومی است. همچنین می‌توان بام‌های تخت، سطوح همگن و یکنواخت، پنجره‌های بزرگ تمام قد، استفاده از تیرآهن‌ های فولادی و سیمان را از خصیصه‌ های این سبک دانست. عدم بکارگیری هرگونه پیرایش و زیور در طرح‌های این سبک، به کارگیری رنگ‌ های روشن، و استفاده از ایده‌های کوبیسمی* از مشخصات این سبک در سالهای اولیه بودند.

 

کوبیسم* : یکی از سبک‌های هنری است. کوبیست ها تلاش می کنند تا ذهنیت خود را از اشیا و موجودات به صورت اشکال هندسی بیان کنند. از این رو آنچه را که در واقعیت است به گونه‌ای که در چشمان ما قابل رویت است نمی‌بینیم.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و نهم شهریور 1390ساعت 12:9  توسط صلاحی رحیمی | 

شکل گیری معماری گوتیک در سه دوره قابل بررسی است :

 ۱) دوره گوتیک آغازین  ۲) دوره گوتیک پیشرفته  ۳) دوره گوتیک پسین

معماری گوتیک یکی از سبک‌ها و دوره‌های تاریخی معماری است. این سبک یک سبک مذهبی بوده که همواره در خدمت کلیسا بوده است.

آغاز پیدایش هیچ یک از شیوه‌های معماری را به دقت شیوهٔ گوتیک نمی‌توان تعیین کرد. هنر معماری گوتیک در میان سالهای ۱۱۳۷ و ۱۱۴۴ (میلادی) در جریان بازسازی کلیسای سنت دنیس فرانسه بود که از فرانسه آغاز شده و پا به عرصه وجود گذاشت و تا اواسط قرن شانزدهم میلادی در اروپا معمول بود. هنر گوتیک در میان دو دوره رمانسک و رنسانس واقع شده است و تا قبل از دوره مدرن گوتیک به عنوان یک صفت منفی به کار می‌رفت فیلاریته از آن به عنوان هنر فلاکت زده یاد می‌کند.

دورهٔ گوتیک در فرهنگ جهان دوران استیلای مذهب، و بالاخص کلیسا، بر جوامع بوده است. نوع ارتباطات در آن دوران به صورت عمودی تعریف می شده است. بدین معنا که تمام ابعاد و جنبه‌های زندگی در جهت خداوند و برای خداوند تعریف می شده است. این الگو در معماری آن دوران خود را به صورت فلش‌های رو به بالا (به سمت خداوند) نشان داده است. از کلیساهای اولیه گوتیک می توان به کلیسای  "نوتردام"  پاریس اشاره نمود. دورهٔ گوتیک با ظهور اومانیسم* پایان یافت.

اومانیسم* : انسان‌گرایی - رویکرد تمرکز بر توانایی‌ها و دغدغه‌های انسان؛ در آزمایش‌های تجربی، مطالعات اجتماعی، پژوهش‌های فلسفی و خلق آثار هنری است.

 

  کلیسای "نوتردام"

+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم شهریور 1390ساعت 11:12  توسط صلاحی رحیمی | 
معنای اصلی باروک  "غیرعادی و معوج"  است. هنر باروک هنری است که از یک سو به دین و متولیان کلیسا مربوط می شود و از سوی دیگر گرایش به تجمل گرایی و مادیات در آن دیده می شود. عدم وضوح و اغوا، نظم بسیار پیچیده، صلابت ساختمانی جسمانیت، ابهت و تجمل پروری از خصوصیات این دوره می باشد. در این دوره پلان ها نامتقارن هستند و از تناسبات طلایی کمتر بهره گرفته شده است. اجزاء عناصر فضا از هم قابل تفکیک نیستند، به همین خاطر گویی فضا تا بی نهایت ادامه دارد. از بناهای مهم این دوره می توان به کاخ  "ورسای"  در فرانسه و ساختمان  "شهرداری آمستردام"  اشاره نمود.

 

+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم شهریور 1390ساعت 11:49  توسط صلاحی رحیمی | 
معماری رنسانس به معماری اروپا در سده‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی (دورهٔ رنسانس) اطلاق می‌شود که از مشخصه‌های آن، نوزایی عناصر فرهنگی روم و یونان باستان بود.

رنسانس یا نوزایی، جنبش فرهنگی مهمی بود که آغازگر دورانی از انقلاب‌ علمی و اصلاحات مذهبی و پیشرفت هنری در اروپا شد. عصر نوزایش، دوران گذار بین سده‌های میانه و دوران جدید است. در میان موافقان با آن در دوره رنسانس، به معنای بازگشت به سوی سنت‌های کلاسیک هنر روم و یونان بود. در واقع، مخالفان سبک گوتیک معتقد بودند که می‌خواهند بار دیگر به سوی مولفه‌های هنری روم و یونان بازگردند و آن عناصر را احیا کنند. اولین بار، واژه لفظ رنسانس را فرانسوی ها در قرن ۱۶ میلادی، به کاربردند. معمولاً شروع دوره نوزایش را در سده چهاردهم در شمال ایتالیا می‌دانند. خواستگاه رنسانس شهر فلورانس است. این جنبش در سده پانزدهم میلادی، شمال اروپا را نیز فراگرفت. رنسانس، یک تحول ۳۰۰ ساله‌است که در سال‌های ۱۳۰۰ از فلورانس ایتالیا شروع شد و در عرض سه قرن در سراسر اروپا انتشار و در انگلستان پایان یافت. دوره رنسانس دوره خردگرایی -ریاضیات -منطق -انسان مداری است در این دوره کلیسا و تفکرات مذهبی کنار می رود و یک جنبش دموکراتیک به وجود می آید و مثل روم و یونان باستان پیشرفت علمی مطرح می شود و تاثیر آن از قرون وسطی است چون مسلمانان مسیحیان را شکست داده علم آنها وارد اروپا شده و دانشمندانی از شرق به غرب می آیند و باعث شکوفایی علمی شده و رنسانس به وجود می آید. دوران رنسانس برای اروپاییان عصر جدیدی بود سرشار از کامیابی‌های عظیم. بسیاری از افراد با ژان فرنل موافق هستند. او در سال‌های اول سدهٔ ۱۵۰۰ چنین نوشت: « جهان چرخید. یکی از بزرگ ترین قاره‌های زمین کشف شد ... صنعت چاپ بذر دانش را کاشت. باروت در روش جنگ انقلابی پدید آورد. دست نوشته‌های باستانی احیا شد... این‌ها همگی گواه پیروزی عصر جدید (رنسانس) هستند. با رونق دریانوردی افرادی مثل ماژل آند راهی به فیلیپین و هندوستان پیدا می کنند و در اواخر دوره رنسانس کریستف کلن آمریکا را کشف می کند . در این دوره استعمار شروع می شود زیرا باروت را درست می کنند . گوتنبرگ دستگاه چاپ را اختراع می کند و اروپاییان چاپ را از چینی ها یاد می گیرند.

در دوره رنسانس در مورد هنر - نقاشی و معماری یک اتفاق دیگر هم می افتد و آن اختراع پرسپکتیو است. یعنی اول در نقاشی و بعد در معماری یاد می گیرند که روی صفحه 2 بعدی تصویر 3 بعدی بکشند که عمق در آن دیده شود. اولین بار نقاشی به نام مارداچو در ایتالیا صحنه ای از محراب یک کلیسا را می کشد که در تصویر این محراب کاملا عمق محراب مشخص است و بعد وجود دارد. در نتیجه معمارها هم از این نقاشی الهام می گیرند و اولین بار یک معمار رنسانسی به نام لئون باتیستا آلبرتی نمای یک کلیسا را که طراحی می کند به صورت 3 بعدی نشان می دهد. اسم این کلیسا سن آندرئا بود و این خود باعث تحول بزرگی در معماری می شود.

با وجود این‌که در تاریخ هنر، آغاز رنسانس به اموری همچون سال فتح قسطنطنیه در سال 1453 به وسیله سلطان محمد فاتح و تشکیل حکومت عثمانی به جای دولت بیزانس، یا پایان یافتن بیماری طاعون و اموری از این قبیل نسبت داده شده است؛ اما در نزد مورخان هنر این امر یقینی است که رنسانس هنری از ایتالیا آغاز شده، بدین ترتیب که هنرمندان ایتالیایی بر خلاف دیگر کشورهای اروپایی حاضر نشده بودند به سبک گوتیک درمعماری تن دهند و حتی این مفهوم را به صورت طعن و استهزا برای این سبک به کارمی‌‌بردند و علیه سبک گوتیک عصیان نموده و به سوی سبک جدید حرکت کردند.

دوره ‌های زمانی :

  • معماری رنسانس آغازین ۱۲۰۰-۱۴۰۰ م
  • معماری رنسانس میانی ۱۴۰۰-۱۵۰۰ م
  • معماری رنسانس پیشرفته ۱۵۰۰-۱۶۰۰ م
+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم شهریور 1390ساعت 11:27  توسط صلاحی رحیمی | 
ریشه قومی و نژادی رومیان و چگونگی شکل گیری تمدن روم باستان هنوز ناشناخته مانده است. معمولا روم باستان را از لحاظ تاریخی به سه دوره تقسیم می کنند : پادشاهی، جمهوری و امپراتوری. تمدن روم باستان پس از تجزیه ی امپراتوری به دو بخش روم شرقی و روم غربی رو به زوال رفت و سرانجام با انقراض روم غربی به پایان تاریخ خود رسید. پس از آن دوران قرون وسطی از اروپا آغاز شد. یونانی ها و رومی ها دو نقطه ی مقابل هم بودند، جایی که یونان شکست می خورد، رومی ها راه های موفقیت را طی می کردند و بالعکس.

یونانی ها ذاتا هنرمند بودند، بزرگترین فعالیت معماری شان ساخت معابد بر اساس سبک نظام بندی خاص بود، از طرف دیگر رومی ها معماری را به صورت ابتدایی مانند ساختار دیدند. آنها به محدوده ای از فضا شامل گنبدها که کار خارق العاده ای از مهندسان بود علاقه مند شده بودند.

معبد یکی از بیشترین آثار تاریخی و از بزرگترین چیزهایی است که رومیان در دنیا، از خود به جای گذاشته اند. معماری معابد شدیدا وابسته به الگوهای معماری یونان بود. بزرگترین معبد رومی  "ژوپیتر"  که در اواخر قرن ششم قبل از میلاد ساخته شد و در سال ۶۹ قبل از میلاد دوباره بازسازی گردید. یکی از ساختمان های معروف، معبد  "پانتئون"  است.

 

  معبد "پانتئون"

+ نوشته شده در  سه شنبه پانزدهم شهریور 1390ساعت 13:40  توسط صلاحی رحیمی | 
دوران رشد و شکوفایی یونان بین قرن های ششم تا هشتم قبل از میلاد مسیح اتفاق افتاد. در جهان بینی اومانیستی یونان آنچه اهمیت داشته، انسان بوده است و بدین ترتیب انسان مقیاس همه چیزها و پدیده های عالم شد. بازتاب این نوع انسان گرایی در معماری آن دوران نیز ظاهر شد. برخلاف معماری های بین النهرین و مصر، این مردمان صرفا قصرهای مجلل و منازل بزرگ را محور کار خود قرار نداده بودند و در معماری شان سعی می کردند به مسائل اجتماعی مانند تالارها و تئاترها نیز بپردازند. از فرم هایی که در معماری یونان می توان به آنها اشاره کرد و تکامل شان را در طی قرون مختلف مشاهده نمود، فرم معابد است. از معروف ترین معابد یونان می توان  "معبد هرا"  و  "معبد آپولو"  را نام برد.
+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم شهریور 1390ساعت 16:43  توسط صلاحی رحیمی | 

معماری اسلامی، شیوه‌ای از معماری است که تحت تأثیر فرهنگ اسلامی بوجود آمده و دارای چند ویژگی است:

معماری جهان اسلام :

همان گونه که از نام بر می‌آید این گونه از معماری شامل معماری گستره‌ای از جهان می‌شود که ما با عنوان جهان اسلام می‌شناسیم. معماری این کشورها تحت تأثیر ایدئولوژی اسلام در طول زمانی مشخص قرار گرفته و به همین خاطر دارای برخی ویژگی‌های مشترک شدند.

گستره مکانی :

در گستره مکانی جهان اسلام شامل : هند، افغانستان، کشورهای آسیای میانه و قفقاز، ایران، عراق، ترکیه، سوریه، فلسطین، مصر، تونس، الجزایر، مراکش (مغرب) رواج داشته‌است.

گستره زمانی :

گستره زمانی معماری جهان اسلام را می‌توان از سالهای اولیه ظهور اسلام تا پیش از گستردگی عام معماری مدرن دانست. با این حال نمی‌توان این گسترگی و نقش اثر گذار در معماری را در همه مناطق یکسان دانست. به عنوان نمونه «چنین نقشی در مصر» از سال ۹۲۴ (قمری) به وجود آمد.

مکاتب :

مارتن مکاتب پنج گانه را در مورد معماری و هنر اسلامی بر می‌شمرد:

  • مکتب سوریه.
  • مکتب مغرب شامل تونس، الجزایر، مراکش و اسپانیا.
  • مکتب ایرانی شامل ایران، عراق، آسیای میانه، افغانستان و بخشی از پاکستان.
  • مکتب عثمانی شامل ترکیه و آناتولی.
  • مکتب هند.

ویژگی هنر و معماری اسلامی :

ویژگی هنر اسلامی سازگاربودن با روح اسلام یعنی همان توحید می‌باشد؛ و نمود این ویژگی را بیشتر در مکانهای مقدس می‌توان یافت.

نگاره گری :

در معماری اسلامی اعتقاد به این است که هیچ تصویری قادر به بیان سیمای خدا و معصومین نیست و همچنین نمایش تصویر معصومین توصیه نمی‌گردد به همین دلیل درهیچ یک از مساجد نمی‌توان تصویری از انسان یا خدا یافت.

تصویرسازی در اسلام محدود به تصویر گیاهان و جانوران شده‌است و تزئینات نباتی با اشکال نقش پردازی شده، جزو هنر مقدس محسوب گردیده است؛ و علت این امر حاکی از آن است که هنر تنها دلیل و گواهی بر وجود خداوند است؛

تزئینات معماری اسلامی شامل سنگ، آجر، چوب، گچ و کاشی کاری، هر یک جداگانه مفاهیمی را القا می‌کنند و این عامل وجه تمایز معماری اسلامی گردیده‌است.

معانی نمادین مکان :

هنر اسلامی همواره به دنبال آرامش بوده و هست و در آن هیچ چیز نشانگر جنبش و حرکت نیست چون از نظر هنرمند مسلمان، محیطی که مؤمنان در آن قرار می‌گیرند باید حسی از آرامش و آسایش را القا کند و تحقق این امر با به کار بردن عناصری زیر تجربه می‌گردند.

درگاه ورودی مساجد :

یکی از مهمترین مکانهایی است که معانی نمادین زیادی را می‌توان از آن استنباط نمود به عنوان مثال، عقب رفتگی درگاه‌های مساجد، گوئی زائران را به درون فرا می‌خوانند و از آنها استقبال می‌نمایند. همچنین حسی از خشوع و تواضع را در برابر این مکان مقدس که نمودی از ذات اقدس الهی است، القا می‌نماید.

محراب :

محراب محلی برای درخشش پرتو الهی و دروازه‌ای به سوی بهشت است که این حس و مفهوم از قوسی شکل بودن محراب و آیات سوره نور در دور تا دور آن به عیان آشکار است.

گنبد :

گنبد در یک بنای مقدس، نمایشگر روح کلی است و ساقه هشت ضلعی آن رمز هشت فرشته حاملان عرش می‌باشد. همچنین رمز اتحاد بین آسمان و زمین است که در آن قاعده مستطیل شکل بنا با زمین و قبه کروی بنا با آسمان، مطابقت دارد. به عبارت دیگر، معماران مسلمان تعلق به خاک را با بنایی مربع شکل که نشانه استقامت و ایستایی است و تعلق به آسمان را با گنبدی گرد و دوار که نشانه محو شدن در فکر الهی است، مجسم ساخته‌اند.

کاشی کاری :

یکی از دلایل استفاده از کاشی، مقاوم بودن آن در برابر حوادث طبیعی چون باد، باران، آفتاب، عناصر شیمیایی و کنش ها و کشش های فیزیکی در ساختمان است رنگ آمیزی کاشی ها همچنین باعث القای فضایی بهشتی و ایجاد آرامش روح و روان می‌شود. فضای مثبت و منفی که در کاشی کاری بناهای اسلامی رعایت شده، نشان دهنده مفهوم روح و جسم است که هر یک لازم و ملزوم یکدیگرند و علت استفاده از خط ثلث در کاشی کاری‌ها و کتیبه‌ های بناهای اسلامی که اغلب به رنگ سفید نوشته شده‌است، نشانه‌ای از غلبه نور بر ظلمت است که از طریق افزایش فضای سفید بر زمینه تیره دیده می‌شود. علت استفاده از نقوش هندسی و گیاهان در کاشی کاری ها نیز این است که پایه و اساس این نقوش دایره‌است و دایره در هنر اسلامی نمادی از «کمال» را تداعی می‌کند. دایره همچنین سبب جلب توجه بیننده به سوی «مرکز» می‌شود که همه جا هست و هیچ جا نیست. رنگ در کاشی کاری اسلامی نیز از جالب ترین نمونه‌های نمادین در هنر اسلامی است. به عنوان مثال، رنگ فیروزه‌ای و لاجوردی در هنر اسلامی، نمادی از آسمان لایتناهی همراه با آرامش باطنی است. منظور از رنگهای آبی کاشی کاری و خاکی آجرکاری رنگهای زمین و آسمان است که در عین تضاد دارای هماهنگی و دلنشینی می‌باشد.

شمسه :

شمسه نمادی از الوهیت، نور و وحدانیت می‌باشد که نمونه‌های آن را می‌توان در سقف داخلی گنبد مسجد شیخ لطف الله در اصفهان و مقبره شاه نعمت الله ولی در ماهان کرمان مشاهده کرد. نقش طاووس، از جمله نقوشی است که در تزئینات مساجد و اماکن مذهبی دیده می‌شود.

نقش دو طاووس :

نقش دو طاووس به صورت قرینه در تزئینات سردر ورودی بسیاری از مکانهای مذهبی دوره صفویه از جمله مسجد امام اصفهان، امامزاده هارون ولایت اصفهان، حرم عباسی امام رضا(ع)، مقبره خواجه ربیع مشهد و مجموعه شیخ صفی الدین در اردبیل وجود دارد. حضور این نقش به دلیل آن است که مسلمانان طاووس را یک پرنده بهشتی می‌دانند و از آن در نقوششان برای نشان دادن دربان و راهنمای مردم به بهشت استفاده می‌کردند و به عقیده عموم، نقش این پرنده بر سر در ورودی مساجد، باعث دفع شیطان و استقبال از مسلمانان است.

کتیبه :

کتیبه‌ها معمولاً طوری استفاده می‌شوند که سبب تزئین بنا گردند. در کتیبه‌ها معمولاً از اسامی حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) به عنوان «باب علم»، طبق حدیث "انا مدینه العلم و علی بابهاً" ، بسیار آورده شده‌است. آیاتی از قرآن نیز اغلب با نوع بنایی که در آن قرار گرفته و آن را آراسته‌اند مرتبط است. در کتیبه‌ها همچنین اشکال پرندگانی چون طاووس که به پرندگان بهشتی معروفند دیده می‌شود. بیشتر این نقوش، در پشت و بغلهای طاق ورودی مساجد جای می‌گیرند تا همزمان شیطان را دفع و از مؤمنان استقبال کنند.

حوض :

هر مسجدی یا بنای مذهبی، معمولاً دارای حیاطی است که در وسط آن حوضی قرار دارد تا مؤمنان قبل از نماز وضو بگیرند. این حوض گاهی در زیر قبه کوچکی به شکل سایبان قرار می‌گیرد. این حیاط با حوض وسط آن، می‌تواند تمثیلی از نهرها و جوی‌های بهشتی باشد، زیرا قرآن از باغهای بهشتی که در آنها چشمه‌ها می‌جوشند، بارها یاد کرده‌است.

+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم شهریور 1390ساعت 16:9  توسط صلاحی رحیمی | 
معماری مصر شامل: دوره پادشاهی کهن - دوره پادشاهی میانه - دوره پادشاهی جدید می باشد.

معماری مصر در دوره پادشاهی میانه :

در این دوره که از سال ۲۳۰۰ ق.م آغاز گردید، سرزمین مصر در ناآرامی و آشوب به سر می برد.

معماری مصر در دوره پادشاهی جدید :

این دوره از سال ۱۶۵۰ ق.م آغاز گردید. اشراف و پادشاهان در این دوره از تاریخ مصر، به پیروی از سنت پادشاهی میانه،مرقدهای خویش را در دل صخره های غرب نیل می ساختند و راههای ورود به این اتاقک های تدفین را با دقت تمام پنهان می کردند.

معبد صخره ای  "رامسس"  و  "معبدالقصر"  و همچنین  "معبد آمون رع کرنک"  از بزرگترین و معروف ترین بناهای این دوره می باشند.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم شهریور 1390ساعت 9:22  توسط صلاحی رحیمی | 

کلیه بررسی‌ها و کاوش‌های باستان شناسی حکایت از آن دارد که سابقه معماری ایران به حدود هزاره هفتم قبل از میلاد می‌رسد. از آن زمان تا کنون پیوسته این هنر در ارتباط با مسائل گوناگون، به ویژه علل مذهبی، توسعه و تکامل یافته‌است.

معماری ایران دارای ویژگیهایی است که در مقایسه با معماری کشورهای دیگر جهان از ارزشی ویژه برخوردار است: ویژگیهایی چون طراحی مناسب، محاسبات دقیق، فرم درست پوشش، رعایت مسائل فنی و علمی در ساختمان، ایوانهای رفیع، ستونهای بلند و بالاخره تزئینات گوناگون که هریک در عین سادگی معرف شکوه معماری ایران است.

اصول معماری ایرانی :

  • درون‌گرایی (حفظ کرامت و احترام انسان)
  • نیارش (فن اجرای ساختمان)
  • خود بسندگی (استفاده از مصالح بوم آورد ایدری)
  • مردم‌واری (تبعیت از نیازها و ابعاد انسانی)
  • پرهیز از بیهودگی

سبک‌شناسی معماری ایران :

  • شیوه پارسی (هخامنشیان) سده ششم پیش از میلاد تا سده چهارم.

 

"تخت جمشید" یکی از مهمترین آثار بر جای مانده از شیوه پارسی می باشد. 

 

"پاسارگاد" نیز از مهمترین آثار بر جای مانده از شیوه پارسی می باشد.

 

 

  • شیوه پارتی (اشکانیان و ساسانیان) سده چهام تا صدر اسلام.

 

از جمله مهمترین بناهای ساخته شده به شیوه پارتی "طاق کسری" را می توان نام برد.

                     

 

  • شیوه خراسانی (صفاریان، طاهریان، غزنویان و...) از ابتدای قرن چهارم تا پایان قرن چهارم.

 

می توان یکی از مهمترین بناهای ساخته شده به شیوه خراسانی "مسجد جامع نایین" را نام برد.

                                                                                                             

 

  • شیوه رازی (سامانیان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان) قرن پنجم تا اول قرن هفتم.

 

می توان یکی از مهمترین بناهای بازمانده از شیوه رازی، به "گنبد قابوس" اشاره نمود.

                                                                         

  • شیوه آذری (ایلخانیان و تیموریان) از اول قرن هفتم تا اول قرن دهم.

 

یکی از مهمترین بناهای به جا مانده به شیوه آذری، می توان از "مسجد کبود تبریز" نام برد.

                                                            

 

  • شیوه اصفهانی (صفویان، افشاریه، زندیه و قاجاریه) از اول قرن دهم تا اواسط دوره قاجاریه.

 

یکی از مهمترین بناهایی که از شیوه اصفهانی بر جای مانده است، می توان "مسجد شیخ لطف الله اصفهان" را نام برد.

               

 

  • معماری معاصر (پهلوی، بعد از انقلاب ۱۳۵۷) از اواسط دوره قاجاریه تاکنون

 

از شش شیوه معماری ایران دو شیوه پارسی و پارتی مربوط به پیش از اسلام و چهار شیوهٔ دیگر مربوط به دوره اسلامی می‌باشد.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم شهریور 1390ساعت 11:17  توسط صلاحی رحیمی |